Στα προηγμένα εργοστάσια της Sharp στην Ιαπωνία κάνουν εκτενή χρήση των κυψελίδων καυσίμου και ηλιακής ενέργειας, αποδεικνύοντας ότι αποδοτική παραγωγή και οικολογική υπευθυνότητα μπορούν να συνδυαστούν 


Περίτρανη απόδειξη ότι οι Ιάπωνες εφαρμόζουν την τεχνολογία όχι μόνο στα προϊόντα που παράγουν αλλά και στη διαδικασία παραγωγής τους αποτελούν τα δύο τεράστια εργοστασιακά συμπλέγματα της Sharp. Το ένα από αυτά, στην περιοχή Kameyama, λειτουργεί από το 2005, ενώ το άλλο και πιο προηγμένο εγκαινιάζεται αυτόν τον καιρό στην παραθαλάσσια τοποθεσία Seita City, κοντά στην Οσάκα.

Τα καινοτόμα χαρακτηριστικά αυτών των δύο εργοστασιακών μονάδων είναι αφενός η μεγάλη ευελιξία τους στη γραμμή παραγωγής και αφετέρου ο τρόπος με τον οποίο τροφοδοτείται με την απαιτούμενη ενέργεια το όλο συγκρότημα. Η αλυσίδα παραγωγής επιτρέπει τη γρήγορη και σχετικά ανέξοδη μετατροπή μιας αλυσίδας παραγωγής επιφανειών (panels) LCD έτσι ώστε αυτή να παράγει διαφορετικού μεγέθους και τύπου οθόνες, ανάλογα με τις εκάστοτε απαιτήσεις. Έτσι, ενώ τη μία περίοδο μπορεί η ίδια γραμμή παραγωγής να βγάζει μεγάλα panels 50 ιντσών για τηλεοράσεις, με μια αναδιευθέτηση, την επόμενη φορά είναι δυνατόν να μετατρέπεται σε παραγωγική γραμμή οθονών για laptops.

Η άλλη μεγάλη καινοτομία των εργοστασιακών μονάδων της Sharp έγκειται στη συνδυαστική χρήση τριών διαφορετικών πηγών ενέργειας, μιας κεντρικής παροχής φυσικού αερίου, ενός συστήματος φωτοβολταϊκών κυττάρων και μιας συστοιχίας κυψελίδων καυσίμου. Ο συνδυασμός αυτός τροφοδοτεί το σύμπλεγμα με τη μεγάλη ισχύ που απαιτούν η παραγωγή αλλά και η λειτουργία του συστήματος εξαερισμού και κλιματισμού, ενώ παράλληλα αποδεσμεύει σε μεγάλο βαθμό τη μονάδα από το κεντρικό δίκτυο παροχής ρεύματος και μειώνει στο ελάχιστο δυνατό την εκπομπή ρυπογόνων ουσιών στο περιβάλλον.

Η εκτενής χρήση φωτοβολταϊκών κυττάρων σημαίνει ότι το εργοστάσιο φτάνει στο μέγιστο της διαθέσιμης ηλεκτρικής ενέργειας ακριβώς την περίοδο της ημέρας που σημειώνεται και η κορύφωση της παραγωγικής διαδικασίας. Ένα άλλο “μυστικό” που εξασφαλίζει σταθερή ενεργειακή παροχή είναι η χρήση ενός συσσωρευτή τεχνολογίας αιχμής που αποθηκεύει μεγάλες ποσότητες ρεύματος και ενεργοποιείται όταν παρατηρούνται μεγάλες ανωμαλίες στην κεντρική παροχή. Αποτελείται, επί της ουσίας, από ένα σύστημα υπεραγώγιμου μαγνήτη με πηνία από πανάκριβο κράμα νιοβίου-τιτανίου (NbTi), το οποίο εξασφαλίζει μέγιστη αποδοτικότητα. Υπολογίζεται ότι, χάρη σε αυτό το προηγμένο σύστημα ηλεκτρικής τροφοδότησης, μειώνεται δραστικά η έκλυση ρυπογόνων ουσιών και αντίστοιχα οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα κατά περίπου 82.000 τόνους ετησίως.

Πολύ σημαντική συμβολή στην ενεργειακή παροχή της εργοστασιακής μονάδας έχει και η συστοιχία των κυψελίδων καυσίμου, η οποία χρησιμοποιεί το καθαρό υδρογόνο ως πρώτη ύλη. Με τη χρήση κυψελίδων υγρού καυσίμου ελαχιστοποιούνται οι εκπομπές ρυπογόνων αερίων και, κυρίως, οξειδίων αζώτου και θείου. Μέχρι στιγμής το απαιτούμενο υδρογόνο αντλείται από την κεντρική παροχή φυσικού αερίου. Ωστόσο, υπάρχουν πλάνα που προβλέπουν την ενσωμάτωση στο χώρο των εργοστασιακών εγκαταστάσεων μονάδων μετατροπής απορριμμάτων σε βιοκαύσιμο: Πιο συγκεκριμένα, η Sharp, σε συνεργασία με ιαπωνικά πανεπιστήμια, μελετά τη δημιουργία μονάδας αποσύνθεσης οργανικών απορριμμάτων και την άντληση φυσικού αερίου (μεθανίου), το οποίο θα διοχετευθεί στην ενεργειακή παροχή.

Στο νεότερο εργοστάσιο της Seita City εφαρμόζεται επιπλέον ένα σύστημα εξοικονόμησης ενέργειας: Ειδικότερα, οι χώροι φωτίζονται με πάνω από 100.000 λάμπες LED, κάτι που καθιστά το εργοστάσιο τη μεγαλύτερη εγκατάσταση φωτιστικών LED στον κόσμο. Υπολογίζεται ότι αυτό το σύστημα έχει ως αποτέλεσμα την εξοικονόμηση ενέργειας που ισοδυναμεί με μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα κατά 17.750 τόνους ετησίως.

Ένα ανάλογα σπουδαίο επίτευγμα είναι η συστοιχία φωτοβολταϊκών συσσωρευτών. Και σε αυτό το σημείο η Sharp επέλεξε την οδό της τεχνολογικής καινοτομίας, καθώς προτιμήθηκε η εγκατάσταση προηγμένου τύπου λεπτών συσσωρευτών υπό μορφή ημιδιαφανούς φιλμ πάνω από τα τζάμια των κτιρίων. Ο τύπος αυτός του λεπτού φωτοβολταϊκού κυττάρου αντικαθιστά τη χρήση του τυπικού κρυσταλλικού πυριτίου που εφαρμόζεται στους συμβατικούς ηλιακούς συσσωρευτές με ένα μίγμα ημιαγωγού και υλικού που βασίζεται στο πυρίτιο. Το λεπτό φιλμ μειώνει ελαφρά την ηλιακή ακτινοβολία που εισέρχεται στο εσωτερικό, με αποτέλεσμα να εξοικονομείται ενέργεια από το χαμηλότερο επίπεδο λειτουργίας του συστήματος κλιματισμού. Από την άλλη μεριά, όμως, ο τύπος αυτός φωτοβολταϊκών συσσωρευτών έχει μειωμένη ενεργειακή αποδοτικότητα, ένα ζητούμενο που πρέπει να επιλυθεί στα επόμενα χρόνια.

Ένα άλλο ζήτημα είναι το μεγάλο κόστος συντήρησης της συστοιχίας κυψελίδων καυσίμου, οι οποίες έχουν το μειονέκτημα του σχετικά μεγάλου ρυθμού φθοράς, με συνακόλουθη μείωση της αποτελεσματικότητάς τους.
Ένα άλλο σπουδαίο θέμα είναι η ανακύκλωση του νερού που χρησιμοποιείται κατά την παραγωγή των LCD panels στο εργοστάσιο Kameyama. Οι τεράστιες ποσότητες νερού που απαιτούνται αντλούνται από τον παραπλήσιο ποταμό Ishikari. Το νερό ανακυκλώνεται, σύμφωνα με τη Sharp, σε ποσοστό 100%, ενώ το φιλτράρισμα και η απομάκρυνση των φυσικών οσμών και ιζημάτων που περιέχει γίνονται με βιολογική μέθοδο, χωρίς τη χρήση επικίνδυνων χημικών καταλυτών.

Το γεγονός παραμένει ότι οι εργοστασιακές μονάδες της Sharp αποδεικνύουν με εμφατικό τρόπο ότι είναι δυνατόν να συνδυαστεί παραγωγή τεχνολογικών αγαθών μέγιστης ποιότητας με πολύ σημαντική μείωση των ρύπων και της εξάρτησης από μη ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Λ. Γεωργογάλας