Όπως καταγράφεται από τις τελευταίες μετρήσεις του Παρατηρητηρίου για την Κοινωνία της Πληροφορίας, τα gadgets και οι υπολογιστές είναι πλέον αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητας των παιδιών

Ιδιαίτερα διαφωτιστικά είναι τα τελευταία στοιχεία που φέρνει στο φως το Παρατηρητήριο για την Κοινωνία της Πληροφορίας (ΠΚτΠ) σχετικά με το επίπεδο μύησης των παιδιών στις νέες τεχνολογίες και το βαθμό εξοικείωσής τους με τη χρήση των υπολογιστών, των κινητών και του Internet. Οι κύριες συνιστώσες της παρούσας κατάστασης είναι τέσσερεις. Η πρώτη συνοψίζεται στο ότι οι υπολογιστές, τα κινητά τηλέφωνα και το Internet έχουν ενταχθεί πλέον στην καθημερινότητα των παιδιών.

Το δεύτερο πόρισμα από τη μελέτη των αριθμητικών δεδομένων είναι ότι τα παιδιά παρουσιάζουν διπλάσια ποσοστά χρήσης του Internet σε σχέση με τις άλλες ηλικιακές βαθμίδες. Ειδικότερα, τα παιδιά μεταξύ 12-15 ετών παρουσιάζουν σημαντικά υψηλότερη χρήση των νέων τεχνολογιών. Τέλος, επισημαίνεται ότι τα παιδιά χρησιμοποιούν το Internet κυρίως για ψυχαγωγία, αναζήτηση πληροφοριών και επικοινωνία.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η ανάλυση του ποσοστού εξοικείωσης με τα νέα μέσα και χρήσης του Internet. Όπως διαπιστώθηκε, η χρήση του Internet κυμαίνεται σε υψηλό επίπεδο στα παιδιά ηλικίας 8-15. Από τα παιδιά που χρησιμοποιούν υπολογιστή 8 στα 10 κάνουν χρήση του Internet, αναλογία σχεδόν διπλάσια του γενικού πληθυσμού. Όπως είναι φυσικό, οι μαθητές του Γυμνασίου περιηγούνται το Internet σε μεγαλύτερο ποσοστό (89%) έναντι εκείνων του Δημοτικού (68%), το οποίο όμως είναι και αυτό ιδιαίτερα υψηλό και οφείλεται εν μέρει στον εμπλουτισμό του Web με διαδραστικό περιεχόμενο με εικόνες και βίντεο που προσελκύουν τα παιδιά.

Καθολική αποδοχή του Internet στις μικρές ηλικίες
Ελπιδοφόρο είναι το γεγονός ότι στο σύνολο των παιδιών τα αγόρια που χρησιμοποιούν το Internet ανέρχονται σε ποσοστό 82%, ενώ τα κορίτσια είναι ελάχιστα πιο πίσω με ποσοστό 79%, γεγονός που καταδεικνύει την καθολική αποδοχή του Internet ως μέσου επικοινωνίας, πληροφόρησης και ψυχαγωγίας. Μάλιστα, όπως θα δούμε στη συνέχεια, όσα κορίτσια ασχολούνται με το Internet δαπανούν περισσότερο χρόνο μπροστά στον υπολογιστή τους και κάνουν συχνότερη χρήση του.

Αν μετατοπίσουμε το κέντρο βάρους ανάλογα με τη γεωγραφική κατανομή, βλέπουμε ότι τα παιδιά που ζουν σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη χρησιμοποιούν το Internet σε ποσοστό 86%, ενώ ανάλογα υψηλό είναι το ποσοστό στα άλλα αστικά κέντρα (81%). Στις αγροτικές περιοχές το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται στο 71%, κάτι το οποίο αποτελεί ενθαρρυντικό στοιχείο τόσο για την αποδοχή των νέων μέσων όσο και για την εξάπλωση της τηλεπικοινωνιακής υποδομής σε πιο απομακρυσμένες περιοχές.

Ως προς τη συχνότητα της χρήσης, αυτή παρατηρείται ιδιαίτερα έντονη, με την πλειονότητα των νεαρών χρηστών να συνδέονται στο Internet σε τουλάχιστον εβδομαδιαία βάση (88%), ενώ πολλοί από αυτούς είναι καθημερινοί χρήστες (47%). Αναλυτικά, η καθημερινή χρήση του Internet καταγράφεται σημαντικά υψηλότερη στους χρήστες ηλικίας 12-15 (56%) σε σύγκριση με τους αντίστοιχους ηλικίας 8-11 (32%), ενώ τα κορίτσια εμφανίζουν ένα ελαφρύ προβάδισμα στην καθημερινή χρήση (49%) έναντι των αγοριών (45%). Μάλιστα, φαίνεται ότι όσο συχνότερα χρησιμοποιούν τα παιδιά το Internet τόσο αυξάνονται οι ώρες απασχόλησής τους με αυτό. Έτσι, οι καθημερινοί χρήστες περνούν κατά μέσο όρο 4 ώρες στο Internet, οι εβδομαδιαίοι 3 ώρες και οι μηνιαίοι 2 ώρες.

Η κυριότερη πύλη πρόσβασης στο Internet παραμένει για τα παιδιά το σπίτι σε ποσοστό 79%, ενώ το 23% από αυτά μπαίνουν στο Web μέσω Internet cafés. Ένα 22% έχει πρόσβαση από το PC κάποιου φίλου, ενώ ο σχολικός υπολογιστής βρίσκεται ακόμη πίσω, καθώς μόλις το 35% των παιδιών έχουν πρόσβαση από αυτόν.
Τα παιδιά μπαίνουν στο Internet κυρίως για να παίζουν αλλά και για να κατεβάζουν παιχνίδια, φωτογραφίες και μουσική. Επίσης, το Διαδίκτυο χρησιμοποιείται σε μεγάλο βαθμό για αναζήτηση πληροφοριών για τα μαθήματα (68%) και για αποστολή/λήψη e-mails σε ποσοστό 44%. Το 11% των νεαρών χρηστών του Internet είναι και bloggers, διαθέτοντας το δικό τους blog. Πολύ διαδεδομένη είναι η συμμετοχή των παιδιών σε sites κοινωνικής δικτύωσης (π.χ. Facebook, YouTube, MySpace, Hi5) σε ποσοστό 42%.

Εκμάθηση εκ των ενόντων
Ένα άλλο ενδιαφέρον στατιστικό στοιχείο είναι ότι μόλις το 40% των παιδιών, κυρίως μαθητές Γυμνασίου, παρακολούθησαν κάποιο εκπαιδευτικό σεμινάριο. Ως επί το πλείστον, η εκμάθηση των βασικών αρχών λειτουργίας και χρήσης γίνεται με τη βοήθεια των γονιών ή με προσωπική ενασχόληση. Στα σεμινάρια υπολογιστών περιλαμβάνονται η αντιγραφή/επικόλληση αρχείων, η εκμάθηση βασικών λειτουργιών επεξεργασίας και μορφοποίησης κειμένου αλλά και η σύνδεση και η εγκατάσταση νέου hardware.

Όσον αφορά στη χρήση του Internet, τα παιδιά μαθαίνουν από συγγενείς και φίλους (55%) αλλά και στο σχολείο (41%) τις βασικές πρώτες ενέργειες, όπως η χρήση μηχανής αναζήτησης για την αναζήτηση πληροφοριών (72%). Περίπου 4 στα 10 παιδιά μαθαίνουν να στέλνουν e-mail και έχουν εγκαταστήσει κάποιο πρόγραμμα ασφάλειας από ιούς. Επίσης, 3 στα 10 στέλνουν μηνύματα σε chatrooms, newsgroups ή online συναντήσεις.
Τέλος, υψηλή αποδεικνύεται η διείσδυση των κινητών τηλεφώνων, καθώς αγγίζει το 72%. Με το πέρασμα στο Γυμνάσιο τα περισσότερα παιδιά (ηλικίας 12-15) αποκτούν το πρώτο κινητό τηλέφωνό τους σε ποσοστό που αγγίζει το 94%, έναντι ποσοστού 4% στις ηλικίες 8-11. Στη συντριπτική πλειονότητά τους (89%) τα παιδιά διαθέτουν καρτοκινητό τηλέφωνο, ενώ το 52% μιλά στο κινητό λιγότερο από μία ώρα την εβδομάδα, επιλέγοντας περισσότερο την επικοινωνία με γραπτά μηνύματα. 

του Λ. Γεωργογάλα